7Dingen

Pff, 7Dingen is klaar! Wat zijn we er druk mee geweest de afgelopen maanden. Wij (James, Michiel, Peter, Laurens, Matthias en Anneke) hebben er van genoten; het was echt hartststikke leuk om deze cursus te maken en te begeleiden.

Nu 7Dingen achter de rug is, is het tijd om even stil te staan bij de ervaringen van deelnemers en coaches.
Er zijn 91 interne deelnemers gestart met de cursus. Er waren ook 12 deelnemers van buiten de Leidse bibliotheken. Van de interne deelnemers haalden er 30 de eindstreep: zij hebben alle opdrachten uitgevoerd. Gedurende de cursus hebben we geregeld deelnemers opgepord; dat had effect, maar niet bij iedereen. Van de mensen die afhaakten gaf de grote meerderheid aan dat zij vanwege tijdgebrek niet meer verder gingen. Overigens waren er ook superenthousiastelingen: op zondag werden er soms wel 20 blogs geschreven. Dan was dan wel op regenachtige dagen, want naarmate de zon meer scheen werd het aantal bijdragen in het weekend kleiner. We hebben het idee dat veel mensen iets (of veel) geleerd hebben en dat er tegelijk een soort verbondheid over de locaties heen ontstaan is.

De coaches hebben in roosterdienst vragen beantwoord en mensen verder op weg geholpen. Er werden bijna 200 mails verwerkt, 33 vragen via het forum beantwoord, er was een vaste huiswerkclub op woensdagmorgen en James had zo zijn eigen klantjes aan zijn buro.

Op de NING speelde zich van alles af. Er werden vriendschappen vastgelegd, Bas organiseerde een foto-wedstrijd (de mooiste profielfoto) en Luthien startte een vrolijke discussie over digitaal punnikken.
In de weblogs kwamen we van alles te weten over de hobby's van collega's. Het tuintje van Marian werd voorzien van leuke plantjes, Joke kreeg haar schelpen en we brengen nu allemaal strandzand mee voor Leendert! Puppies, oudere hondjes en kleinkinderen, de nieuwe fiets van Ruben, we hebben ze leren kennen. Maar er waren ook veel serieuze bijdragen over de toepassingen, over mogelijkheden in de Leidse bibliotheek of over de frustraties die men opliep. En we hebben nu allemaal een hele batterij inlogaccounts om te onthouden!

Na afloop van de cursus 7Dingen hebben we de deelnemers via een korte enquete gevraagd naar hun mening over de cursus. Van de 91 interne deelnemers vulden er 44 de enquete in.

Ruim 80% van de ondervraagden besteedde maximaal 2 uur per week aan de verschillende onderdelen; er was 1 deelnemer die meer dan 4 uur per week eraan kwijt was. Bijna 90% vond het een zinvolle tot zeer zinvolle cursus; slechts 5 deelnemers vonden het niet zo zinvol. De meningen over de moeilijkheidsgraad liepen uiteen. 37% vond het gemakkelijk, 57% gemiddeld moeilijk, en 5% (2 personen) vond het moeilijk.
Ruim 60% van deelnemers had de hulp van de coaches niet nodig, maar zij die het nodig hadden vonden die hulp voldoende. De vragen over de toepassingen die in de cursus aan bod kwamen geven we hieronder in een tabel weer. Het gaat hierbij om aantallen deelnemers.  

	Al in gebruik	Blijft voor werk gebruiken	Zinvol	Prive	Opdracht uitgevoerd
Gmail	23	13	5	26
Blogs	15	23	16	14	84
RSS	17	26	20	23	60
Delicious	7	2	4	8	50
LibraryThing	9	4	5	9	50
Wiki	9	17	17	8	45
Intranet UBL	19	25	11
LinkedIn	17	16	3	13	47
Bibliotheek2.0	11	17	8	3	30

Vermeldenswaardig is een van de opmerkingen die werd toegevoegd: "eindelijk weer eens iets opgestoken waar mijn kinderen nog nooit van gehoord hadden!"

Ter afsluiting van de cursus 7Dingen in Leiden was er op 20 mei een feestelijke bijeenkomst voor alle deelnemers. Ruim 40 mensen deden enthousiast mee aan het uitwisselen van ideeën. Wat kunnen we met al die web2.0 dingen in de Leidse bibliotheken? De discussie werd geleid door Michiel Cock, waarna Kurt De Belder zijn licht liet schijnen over de hersenspinsels die de revue passeerden. Dat waren er heel wat! Kurt reageerde enthousiast op al deze bijdragen. Hij ziet wel wat in de volgende zaken:

- Verrijking van de catalogus met informatie uit web2.0 bronnen, zoals LibraryThing en Amazon
- Items uit de Bijzondere Collecties via Wikipedia meer in het zonnetje zetten
- Flickr inzetten voor items uit de Bijzondere Collecties, waar we nog niet genoeg over weten
- Communities inrichten voor academische communicatie
- 7Dingen-café: een paar keer per jaar komen we bij elkaar in informele sfeer en wisselen we nieuwe ontwikkelingen in web2.0-sfeer uit
- weblogs, natuurlijk! Maak ze persoonlijk, maar stroomlijn het. Ga efficient met je tijd om!

Naast deze serieuze plannetjes waren er ook wilde ideeën, zoals boeken die Twitteren dat ze uitgeleend zijn, of "ik ben al drie weken te laat"!

Het gezamenlijke wiki-vervolgverhaal was door Paula in een uniek boekje uitgegeven. Het bizarre verhaal waarin de hoofdpersoon in de loop van de tijd van man vrouw werd, en weer man, speelt zich onder andere af in de UBL tuktuk en in de kelders van de UB. Het boekje is voor de liefhebbers via printing-on-demand beschikbaar. Een beetje knippen, vouwen en nieten en klaar is je boekje!

Voordat we aan de taart begonnen werd de iPod verloot onder de deelnemers die de eindstreep hadden gehaald. Jan van Laar was de gelukkige winnaar!

Wie we helemaal zijn vergeten te noemen in alle feestvreugde zijn de test-deelnemers. Maike Dulk (Luthien) en Jeanet Cambier doorliepen ieder onderdeel van de cursus twee weken voordat we het publiceerden voor de grote groep deelnemers. Zij haalden met grote nauwkeurigheid alle foutjes en onduidelijkheden eruit. Heel veel dank daarvoor!  

Tijdend de bijeenkomst hebben jullie Luthien/Maike driftig zien typen. Zij heeft een prachtige mindmap gemaakt van alle ideeen die voorbij kwamen. Sommige ideeen waren mooi beschreven in blog. Als dat het geval was, dan heeft Maike een link aangebracht naar het betreffende stukje. Je kunt dat zien als er een klein rood pijltje in de mindmap staat.

Tijdens de bijeenkomst werd gevraagd of wij de 7Dingen weblog (waar je nu bent) en de NING (www.7dingen.ning.com) in de lucht willen houden. Natuurlijk doen we dat; sterker nog, we zullen er zo nu en dan nog wel eens wat bijplaatsen. Er zijn geregeld nieuwe toepassingen, hype of nuttig, en die kunnen we via het weblog met jullie delen. Laat daarom deze weblog in je RSS-reader zitten en lees zo nu en dan je Gmail.

Foto's van de bijeenkomst zijn door Paula op Flickr geplaatst.

Bibliotheek2.0 en de mogelijkheden in Leiden.

De moderne bibliotheek is niet alleen een fysieke bibliotheek waar gebruikers heengaan (zowel online als in de echte wereld), maar zal tevens de diensten aanbieden op de (virtuele) plekken waar gebruikers zijn. En de moderne bibliotheek maakt gebruik van de Web 2.0 tools waar zij (die gebruikers) al vertrouwd mee zijn.

Velen redeneren dat Bibliotheek 2.0 meer is dan alleen een term om nieuwe Web 2.0 technologiën in een bibliotheeksetting te plaatsen. Het is tevens een term die gebruikte kan worden om een bepaald bewustzijn van de (digitale) veranderingen om ons heen waar te nemen en daar ook actief in mee te willen gaan. Een gedragsverandering dus!

Anderen daarentegen, vinden dat de bibliotheek altijd al 2.0 is geweest: samenwerkend, publieksvriendelijk en gastvrij.

Hoe het ook zij en welke kant de discussie ook uit zal gaan, iedereen die het bibliotheekwezen van nabij volgt, is er van overtuigd dat de bibliotheek van morgen (of over vijf of tien jaar) er totaal anders uit zal zien dan de bibliotheek van vandaag. En dat geldt ook voor het werken in de bibliotheek.

Opdracht
Schrijf een blogpost waarin je je gedachten weergeeft over de mogelijkheden van bibliotheek2.0 toepassingen in de Leidse universitaire bibliotheken. Je kunt ook één idee uitwerken. Een goed idee zal worden vermeld op onze afsluitende middag. Dit is de laatste opdracht die meetelt voor de iPod competitie! 

Achtergrondinformatie

De term Library 2.0 is in de Verenigde Staten bedacht en het is dan ook niet verwonderlijk dat de meeste literatuur over dit onderwerp daar is gepubliceerd.

Als het je niet teveel moeite kost kun je onderstaande artikelenreeks eens bekijken, die zijn verschenen in een speciale newsletter van het Amerikaanse OCLC:

• A librarian’s 2.0 manifesto / Laura Cohen
• Kees Hamann, directeur van Bibliotheek Vlissingen schreef op basis van dit Manifest een Nederlandse versie: Bibliothecaris 2.0-manifest

• Into a new world of librarianship / Michael Stephens, samenvatting door Anita van Lierop
  Library 2.0 in WikiPedia

• 100 free Library 2.0 webinars and tutorials. Prachtige verzameling!

In het Nederlands besteden een aantal bibliobloggers regelmatig aandacht aan Bibliotheek 2.0. Kijk maar eens op deze weblogs naar de term bibliotheek 2.0:

• ZB Digitaal
• WoWter

Momenteel zijn er twee online communities zeer actief op het gebied van Bibliotheek 2.0. Je kunt de discussies en ideëen vrij bekijken, maar om mee te doen kan je het beste lid worden:

• library20.ning.com, een internationale netwerk van bibliothecarissen
• bibliotheek20.ning.com, een Nederlands netwerk van bibliothecarissen, werkzaam in allerlei bibliotheektypen. Inmiddels 2700 leden!

Voorbeelden van bibliotheken2.0 

• Ann Arbor Public Library Kijk eens rond op deze site en vergeet de catalogus niet!
• De bibliotheek van het Vredespaleis probeert diverse web2.0 diensten uit.
• De bibiotheek van de Universiteit Groningen probeert web2.0 dingen uit op een speciale site. 
• Worldcat, de wereldwijde versie van PiCarta. Onze catalogus zit er ook in. Neem een account, schrijf recensies, houd lijsten bij, houd aanwinsten bij met RSS.

Al sinds het begin van het internet, komen mensen online bij elkaar rond een onderwerp dat hen bindt. Zo ontstonden de eerste bulletinboards voor computeraars, enige tijd later gevolgd door de nieuwsgroepen op Usenet en de forums die zich nestelen binnen websites of een zelfstandig leven leiden.
Mensen hebben duidelijk een behoefte om op het internet gelijkgestemden te ontmoeten die met dezelfde vragen en problemen worstelen als zij. Dat varieert van een nieuwsgroep voor verzamelaars van antiek, zeldzame ziekten of huishoudelijke issues, tot forums over wetenschap en religie.

Medio negentiger jaren kwamen daar ineens de zogenaamde profielensites bij. Daarbij gaat het niet zozeer om een onderwerp waaromheen mensen zich groeperen, maar draait het vooral om JOU. Hyves is een in Nederland bekend sociaal netwerk. Hier krijg je een eigen plekje waarin je vertelt wie je bent, wat je doet en ergens van vindt en waar je belangstelling naar uit gaat. Vervolgens nodig je mensen uit om ook lid te worden van deze profielsite en om vriend met je te worden. Online vrienden bekijken elkaars profielen, maar delen vooral meer met elkaar dan dat allen. Foto’s, muziek, bestanden, maar vooral ook wat hen dagelijks bezig houdt, je deelt het met je vrienden! En hoe meer vrienden je hebt, hoe beter je gebruik kunt maken van wat anderen met je willen delen. Profielsites, communities en vriendensites worden verzameld onder de naam ’social networks’.

Zakelijke netweken.
Sterk in opkomst zijn de zakelijke netwerken, onder aanvoering van LinkedIn, waarbij professionals "vrienden" van elkaar kunnen worden en waar je bijvoorbeeld ook kan terugvallen op de ‘collegae’ van je vrienden. Ook ontstaan hier allerlei groepen rondom bepaalde belangstellingsgebieden. In een aantal van de groepen wordt stevig gedicussieerd over bepaalde onderwerpen.

Tenslotte zijn er nog steeds sociale netwerken, waar mensen zich bundelen rondom een gemeenschappelijke interesse. Eerder maakten we al kennis met LibraryThing als voorbeeld van een websites rondom boeken. Een heel bekend netwerk in ons vakgebied is Bibliotheek2.0. Het is zeker de moeite waard om de activiteiten op dit netwerk te volgen. Je zult de werking van Bibliotheek2.0 herkennen: ze gebruiken hetzelfde netwerk (NING) als onze cursuscommunity. Je moet echter wel van beide netwerken afzonderlijk lid worden.

Bibliotheken en sociale netwerken
De uitdaging voor bibliotheken, ligt in de vraag welke rol sociale netwerken kunnen spelen in de digitale dienstverlening. Als fysieke dienst is de bibliotheek een gebouw waar mensen bij elkaar komen die informatie en boeken zoeken. Maar die mensen kennen elkaar meestal niet, laat staan dat zij iets met elkaar delen of te delen (willen) hebben.
Waar liggen de mogelijkheden voor een bibliotheek(organisatie) als er een “filiaal” op Hyves wordt geopend? Een aantal universiteitsbibliotheken heeft zo'n filiaal: UBVU, Universiteit Groningen.  De UB Leiden is ook present op Hyves; deze Hyves is door studenten opgezet, maar staat op een laag pitje.

In dit Ding ga je de wereld van de sociale netwerken ontdekken en nadenken over de vraag of jij je er thuis kan voelen en wat de bibliotheek in zo’n gemeenschap te zoeken heeft.

Opdracht
Het staat je natuurlijk vrij om lid te worden van een sociaal netwerk. Als je het wilt, maak dan een account op een (of meer) van de netwerken hieronder. Er zijn er echter nog veel meer! Hanteer daarbij de naam die je ook voor 7Dingen gebruikt. Speciaal voor deze cursus hebben we een groep aangemaakt in LinkedIn. Als je deelneemt aan LinkedIn kan je daar lid van worden. Schrijf een stukje over je ervaringen op je blog. Wat kan je allemaal doen in deze netwerken, welke mogelijkheden zie je voor de bibliotheek en voor jezelf?

• Bibliotheek2.0 Ning: de plek waar toekomstgerichte bibliotheekmensen bij elkaar komen. Al meer dan 2500 leden!
• LinkedIn: vind collega’s en andere professionals, er is een speciale groep voor 7Dingen
• Hyves: in Nederland het populairste netwerk, vooral onder jongeren
• Facebook: in de VS het grootste netwerk. Werkt met vele applicaties van derden. Ook in het Nederlands
• Plaxo Pulse: lid van meerdere sociale netwerken? Volg via deze site wat je vrienden allemaal doen

Achtergrondinformatie

• Social networking in plain English (video)
• What can you do with a Facebook page?
• Sharing, privacy and trust in our networked world. Gratis te downloaden rapport van bibliotheekorganisatie OCLC
• Librarians face online social networks / in: Computers and libraries, sept. 2007. In samenvatting, maar als je een print kan krijgen nog beter
• Friending libraries: powerpoint presentatie over de manier waarop bibliotheken bij verschillende klantengroepen kunnen aansluiten
• Volkskrant Banen webspecial: wie ben jij online?