Week 7: Werk samen op het intranet

Waarom?

Op het Intranet van de bibliotheken van de Universiteit Leiden (UBL) kun je gemakkelijk informatie delen met je collega’s.

In de UB Leiden wordt op dit moment hard gewerkt aan de inrichting van het intranet. Dit intranet is bedoeld voor alle bibliotheekmedewerkers van de Universiteit Leiden. Binnen het intranet kun je een groot aantal van de onderwerpen toepassen die eerder in deze cursus aan bod zijn gekomen, zoals webblogs, RSS, wikis en discussieren via forums. In tegenstelling tot de websites die eerder in deze cursus zijn besproken zijn deze toepassingen niet voor iedereen toegankelijk, maar alleen voor diegenen die toegang hebben tot het intranet. Het intranet zal in Leiden onder meer worden gebruikt voor het verspreiden van nieuwsberichten voor bibliotheekmedewerkers, en het bieden van toegang tot relevante documenten, procedures en vergaderstukken. Er zal op het intranet eveneens een forum te vinden zijn voor discussies over bibliotheekzaken, en een “smoelenboek” met alle collega’s.

Op dit moment is het intranet goed toegankelijk voor medewerkers die via een VUW-werkplek werken. Voor anderen hebben we de toegang geregeld, maar in de praktijk blijken er soms nog wat haperingen te zijn. We vragen je om ons te melden (via7dingen@gmail.com) als je problemen hebt om op het intranet in te loggen. Samen met de intranetbeheerders kunnen we dan kijken of jouw probleem oplosbaar is.

Opdracht
opdracht
Bezoek h
et intranet van de bibliotheken (UBL), maak je persoonlijke pagina aan, en geef aan wie je collega’s zijn. Schrijf over je ervaringen op je weblog.  

Het intranet van de UBL is bereikbaar via de volgende URL: https://portal.vuw.leidenuniv.nl/sites/UBLIntranet. Wanneer je al bent ingelogd op je werkplek krijg je ook automatisch toegang tot het intranet. Deze website is ook bereikbaar buiten de UB Leiden. Je moet dan wel inloggen met je VUW-account én je moet voor je naam VUW plaatsen. Mocht het je niet lukken om het intranet te bereiken vanaf een plek buiten de UB, probeer het dan vanaf je Remote Werkplek.Op de startpagina van het intranet vind je onder de introductietekst een forum, en in het menu rechts vind je een aantal links.

Het intranet geeft in Firefox nog een aantal problemen. Het advies is dan ook om Internet Explorer te gebruiken om het intranet te bezoeken.

Onder de tab "IntranetHulp"kun je vragen stellen over het gebruik van het UBL Intranet.

Mijn site
Op dit intranet heeft iedere medewerker een eigen site. Je kunt deze persoonlijke site openen door op “My Site” (rechtsboven) te klikken. Op deze pagina kun je een eigen profiel aanmaken. Je kunt hierbij iets over jezelf vertellen. De profielpagina kan alleen worden bekeken door medewerkers van de bibliotheken van de Universiteit Leiden. Klik om je profiel aan te passen eerst op “Describe yourself”. Onder “About me” kun je een korte tekst plaatsen, en onder “Picture” kun je een profielfoto uploaden. De pagina biedt ook de mogelijkheid om meer gedetailleerde informatie op te geven, zoals “Skills”, “responsibilities”, “Birthday”. Bij een aantal van deze velden kan ook worden ingeuld wie die informatie te zien krijgt: iedereen (Everyone), alleen je naaste collega’s (Only my Colleagues) of alleen jezelf (Only me). 

Bloggen
Klik om een weblog te starten op het tabblad ‘Create Blog’, dat rechts in het venster staat. Klik vervolgens, in het venster dat wordt geopend, op ‘Create a post’. Op het scherm dat hierna verschijnt kun je vervolgens een artikel intypen. Bij iedere ‘post’ moet ook verplicht een titel worden ingevuld. Je kunt drie standaardcategorieën voor de blog-post gebruiken: ‘Personal’, ‘Work’ en ‘Other’. Deze blog kan alleen worden gelezen binnen het Leidse intranet, en alleen collega’s kunnen reacties toevoegen.

Toevoegen collega’s
Klik op “My Site” (rechtsboven) en vervolgens op “Colleagues”. Er verschijnt dan een scherm met daarin links naar de persoonlijke pagina’s van andere medewerkers. Als je nog geen collega’s hebt toegevoegd is deze pagina nog leeg. Klik op dan op ‘Add Colleagues’. Geef na “Type Names” de naam van de collega die u wilt toevoegen. Je kunt ook meerdere namen tegelijkertijd opgeven. Deze name moeten dan worden gescheiden door een puntkomma. Controleer vervolgens de juistheid van de ingetypte namen door op het icoon met het vinkje rechtsonderaan te klikken. Als je op het rechtericoon klikt (het boekje) kunt je ook zoeken naar collega’s. Als je vervolgens klikt op ‘OK’ wordt deze persoon aan de lijst met collega’s toegevoegd.

Waarschuwingen 
Om goed op de hoogte te kunnen blijven van de laatste toevoegingen op het intranet kun je “waarschuwingen” (in het Engels: “alerts”) plaatsen op een bepaalde pagina. Je kunt bijvoorbeeld instellen dat je een e-mail ontvangt wanneer er op een specifieke pagina iets is veranderd. Klik, om deze waarschuwingen in te stellen, op “mijn instellingen” in het drop-down menu achter je naam rechtsboven in het scherm. Kilk vervolgens op  “mijn waarschuwingen”. In de schermen die volgen kun je vervolgens opgeven hoe je op hoogte wilt worden gehouden van wijzigen op de intranetsite. Let er wel op dat waarschuwingen alleen aangemaakt kunnen worden voor het actieve onderdeel van de site (dat  tabblad dat is geselecteerd). Als je dus bijvoorbeeld een alert op "Aankondigingen" maakt binnen de Introductiepagina, betekent dat nog niet dat je een waarschuwing krijgt als er een nieuwe Aankondiging op N1B wordt geplaatst!

Week 8: Deel je kennissen in netwerken

Al sinds het begin van het internet, komen mensen online bij elkaar rond een onderwerp dat hen bindt. Zo ontstonden de eerste bulletinboards voor computeraars, enige tijd later gevolgd door de nieuwsgroepen op Usenet en de forums die zich nestelen binnen websites of een zelfstandig leven leiden.
Mensen hebben duidelijk een behoefte om op het internet gelijkgestemden te ontmoeten die met dezelfde vragen en problemen worstelen als zij. Dat varieert van een nieuwsgroep voor verzamelaars van antiek, zeldzame ziekten of huishoudelijke issues, tot forums over wetenschap en religie.

Tenslotte zijn er nog steeds sociale netwerken, waar mensen zich bundelen rondom een gemeenschappelijke interesse. Eerder maakten we al kennis met LibraryThing als voorbeeld van een websites rondom boeken. Een heel bekend netwerk in ons vakgebied is Bibliotheek2.0. Het is zeker de moeite waard om de activiteiten op dit netwerk te volgen. Je zult de werking van Bibliotheek2.0 herkennen: ze gebruiken hetzelfde netwerk (NING) als onze cursuscommunity. Je moet echter wel van beide netwerken afzonderlijk lid worden.

Opdracht
opdracht
Het staat je natuurlijk vrij om lid te worden van een sociaal netwerk. Als je het wilt, maak dan een account op een (of meer) van de netwerken hieronder. Er zijn er echter nog veel meer! Hanteer daarbij de naam die je ook voor 7Dingen gebruikt. Speciaal voor deze cursus hebben we een groep aangemaakt in LinkedIn. Als je deelneemt aan LinkedIn kan je daar lid van worden. Schrijf een stukje over je ervaringen op je blog. Wat kan je allemaal doen in deze netwerken, welke mogelijkheden zie je voor de bibliotheek en voor jezelf?

  • Bibliotheek2.0 Ning: de plek waar toekomstgerichte bibliotheekmensen bij elkaar komen. Al meer dan 2500 leden!
  • LinkedIn: vind collega’s en andere professionals, er is een speciale groep voor 7Dingen
  • Hyves: in Nederland het populairste netwerk, vooral onder jongeren
  • Facebook: in de VS het grootste netwerk. Werkt met vele applicaties van derden. Ook in het Nederlands
  • Plaxo Pulse: lid van meerdere sociale netwerken? Volg via deze site wat je vrienden allemaal doen

Achtergrondinformatie

Week 6: Deel je kennis in wiki’s

Waarom? Bijvoorbeeld om kennis te delen binnen de organisatie.

Een wiki is een website die tot doel heeft inhoud over een onderwerp te verzamelen waarbij gebruikers geacht worden zelf bij te dragen aan de inhoud. Meestal is dit voor iedereen toegestaan, in sommige gevallen voor een selecte groep. Een wiki kan openbaar of besloten zijn. Toepassingsmogelijkheden zijn o.a. handboeken of gidsen, cursussen, beschrijvingen van symposia of conferenties.

Het woord wiki is afgeleid van het Hawaiaanse woord ‘wikiwiki’ en betekent ‘zeer snel’. ‘wikiwiki’ is ook de naam van de Shuttlebus die vanaf Honolulu International Airport vertrekt.  

Een van de bekendste voorbeelden van een wiki is de online encyclopedie Wikipedia. In Wikipedia staat een uitvoerig artikel over de Universiteitsbibliotheek.

Andere voorbeelden:

DE BASIS (de verzamelde expertise van Digitaal Erfgoed Nederland);
ICLONWiki (de wiki van het ICLON)
LyricWiki (een wiki met songteksten);
Wiki OB Deventer (over Deventer)
nlbiblioblogs (over web2.0 in bibliotheken)

De informatie op een wiki wordt door de gebruikers (bezoekers) zelf geplaatst, gewijzigd of aangevuld. Daartoe bevat een wiki op elke pagina of artikel een ‘bewerkknop’ waarmee op een eenvoudige manier tekst kan worden bewerkt en opgemaakt. Daarnaast kan met enkele simpele codes structuur in een pagina worden aangebracht. Alle wijzigingen worden door de wiki vastgelegd en zijn ongedaan te maken. Gebruikers die aan dezelfde pagina (of artikel) werken kunnen met elkaar overleggen over de inhoud. Je kunt onder het knopje "geschiedenis" zien dat er veel gewerkt wordt aan de wikipedia pagina over de Universiteitsbibliotheek.

De inhoud kan via een inhoudsopgave hiërarchisch ontsloten worden, maar dit is niet noodzakelijk. Met name het verwijzen van en naar pagina’s (het zgn. hyperlinken) maakt een wiki snel inzichtelijk. Daarnaast hebbende meeste wiki’s een (simpele) zoekfunctie.

Wel of geen succes?
Het idee is dat door het samen vullen van een wiki de kwaliteit van de inhoud toeneemt. Keerzijde is dat het succes afhankelijk is van de bijdragen van de gebruikers. Hoe vaker men verouderde of onjuiste informatie vindt, hoe minder vertrouwen men er in heeft. Over de (on)waarheid van Wikipedia is een interessante uitzending van VPRO’s Tegenlicht gemaakt.

Opdracht
opdrachtBezoek de door 7dingen aangemaakte wiki, en lever een bijdrage aan één van de teksten op deze site. Schrijf ook een stukje over je ervaringen op je blog.

  • Open de startpagina van de 7dingen-wiki.
  • Maak een account aan. Let op: het is handig om je hier opnieuw aan te melden met je gmail-adres.
  • Wanneer je een account hebt aangemaakt kun je eenvoudig een pagina bewerken door een van de links op de startpagina te openen en op "Edit" te klikken.
  • Eventueel kun je ook een nieuwe tekst starten door op "Create a page" te klikken.
  • Vergeet wanneer je nieuwe tekst hebt ingetypt niet op "save" te klikken.

Onder de link "Page history" is te zien wie al eerder bijdragen hebben geleverd aan de tekst.

Wikis in PLain English

Nog eens, maar dan op een andere manier? Bekijk de video Wiki’s in Plain English.  

Wiki’s in bibliotheken.
In een recent artikel (Using wikis in academic libraries, Samuel Kai-Wah Chu; The Journal of Academic Librarianship (2009) 35, 2, 170-176) wordt uitvoerig beschreven hoe wetenschappelijke bibliotheken wiki’s gebruiken.  Het artikel is te vinden via onze Digitale Bibliotheek.

Een van de voorbeelden in dit artikel zijn de subjects guides van een openbare bibliotheek in de USA. In een wiki werken bibliotheekpersoneel en klanten samen aan een verzameling links  waarbij de klanten voornamelijk suggesties kunnen aandragen en commentaar kunnen geven.

Een vergelijkbare wiki is de Biz Wiki van de Ohia University library, waarin klanten en bibliotheekpersoneel samenwerken aan een verzameling bronnen op het gebied van business informatie.

———-

Extra!
Zelf een wiki starten? Er zijn verschillende aanbieders van online wiki-toepassingen, bijvoorbeeld:

Week 5: Deel je boeken met LibraryThing

LibraryThing

Waarom? Van je boekenbezit thuis naar een complete online catalogus die je kunt uitwisselen en vergelijken met andere lezers.

Delen en samenwerken
LibraryThing behoort tot de zogenaamde social networkingsites waarop gebruikers de inhoud leveren en beschikbaar stellen aan anderen. In dit geval gaat het om boeken. Boeken uit eigen bezit, lievelingsboeken, nog-te-lezen boeken of misschien juist boeken waarvan je wenste dat je ze nooit gelezen had.

Wat is LibraryThing?
Met LibraryThing sla je boeken op (tot 200 gratis) in een
eigen online catalogus. De titels importeer je heel eenvoudig uit het bestand van je keuze; bijvoorbeeld uit de KB, de Universiteitsbibliotheek Utrecht, the Library of Congress, Amazon of uit één van 690 andere bibliotheken. LibraryThing is vooral een sociaal netwerk van en voor boekliefhebbers. Er zijn 620.000 deelnemers die tezamen ruim 4 miljoen unieke titels hebben ingevoerd. Met bijna 5000 gebruikersgroepen is het een groot, actief en zich steeds ontwikkelend platform voor lezers. Bekijk de rondleiding en ontdek wat LibraryThing allemaal biedt.

Tags
De boeken die je invoert kun je een beoordeling geven en je kunt ze voorzien van ‘
tags‘. Taggen kun je vergelijken met het toekennen van trefwoorden, maar dan zonder voorgeschreven termen. Iedere gebruiker van LibraryThing is vrij om een boek te beschrijven met de tags die voor haar/hem betekenisvol zijn. Door dit persoonlijk taggen worden sommige (veelgelezen) boeken omgeven door grote ‘tagclouds‘ . Bekijk bijvoorbeeld de omvangrijke tagcloud voor het boek ‘Blind Assassin’ van Margaret Atwood. In de wolk met ruim 900 tags staan bijvoorbeeld ook omschrijvingen zoals ‘already read’, ‘unread’ en ‘unowned’.

LibraryThing en bibliotheekcatalogi
LibraryThing biedt – tegen betaling – ook diensten aan bibliotheken. Met LibraryThing for Libraries wordt informatie uit LibraryThing gelinkt aan de boeken in de catalogus. Tags worden ‘opgeschoond’ meegeleverd, dus zonder de ‘persoonlijke’ trefwoorden. De Universiteitsbibliotheek Utrecht maakt gebruik van LibraryThing, en als je ‘Blind Assassin’ in de catalogus opzoekt, zijn de 900 tags uit LibraryThing teruggebracht tot een wolkje van 15 tags. Deze tags overlappen slechts gedeeltelijk de trefwoorden uit de catalogus. De tag ‘Booker Prize’ is bijvoorbeeld een nuttige toevoeging.

opdrachtMaak een online catalogus met LibraryThing. Zoek een favoriet boek op in LibraryThing; hoe is het getagd? Zie je een toepassing voor LibraryThing in onze bibliotheek? Schrijf (hierover) op je blog, en plaats daar ook een link naar je pagina in LibraryThing. Wil je je blog daar niet voor gebruiken, word dan lid van de groep 7Dingen in LibraryThing. Je kunt ook alletwee doen! http://www.librarything.com/groups/7dingenleiden.


Je eigen online catalogus
Open LibraryThing en klik aan de rechterzijde op  ‘Word nu lid’ / ‘Join Now’ ; Je kunt dezelfde gebruikersnaam en wachtwoord kiezen die je al gebruikt voor je Gmail:

  • ga naar ‘Profiel’, vervolgens naar  ‘Mijn profiel/instelling bewerken’ (aan de rechterzijde) en vul de velden in die je nodig vindt (een e-mailadres is handig om zonodig later je wachtwoord op te vragen);
  • open het tabblad ‘Toevoegen’
  • vul de titel- of auteursgegevens in van het boek dat je wilt invoeren, en zoek het op in een van de grote bibliotheekcatalogi zoals die van de KB. Nadat je de juiste titel hebt geselecteerd wordt de verwijzing automatisch toegevoegd aan je verzameling;
  • zet de titel "in bewerking" door te klikken op het potloodje en voer een paar tags in, gescheiden door een komma.Voeg op dezelfde manier nog minstens 5 boeken toe en bekijk het resultaat onder ‘Mijn Boeken’. Bekijk ook welke tags er aan de boeken zijn gegeven. De presentatiemogelijkheden kunnen worden gewijzigd door op het “edit”-icoon te klikken na “Stijlen A|B|C|D|E”. Bekijk ook de andere opties onder de verschillende navigatietabs.

LibraryThing groepen
In LibraryThing kun je je aanmelden bij groepen. Deze groepen bestaan uit LibraryThing-gebruikers die samen discussiëren over bepaalde boeken. Klik, om een overzicht te krijgen van de bestaande groepen, op de tab ‘Groepen’ / ‘Groups’. Aan de rechterkant van de pagina vind je ook de mogelijkheid om te zoeken naar bepaalde groepen. Je kunt door bepaalde zoektermen in te geven op zoek gaan naar groepen die in specifieke onderwerpen geïnteresseerd zijn. Er is ook een groep aangemaakt voor deze cursus. Je kunt deze groep vinden door te zoekterm ‘7dingen’ te gebruiken. Meld je vervolgens aan bij deze groep door in de rechterkant van de pagina te klikken op ‘Aansluiten bij deze groep’ / ‘Join this group’. Wanneer je klikt op ‘Tijdsbeeld van deze groep’ / ‘Zeitgeist of this Group’ kun je zien welke boeken binnen deze groep het meeste zijn toegevoegd.

RSS-feed van je toegevoegde boeken
Je ‘onlangs toegevoegde boeken’ zijn ook door middel van een RSS-widget zichtbaar te maken op je persoonlijke pagina op 7dingen.ning.com. Doe het volgende:

  • Ga op LibraryThing naar ‘Profiel’ / ‘Profile’
  •  Klik rechtsonderaan met de rechtermuiisknop op het “XML”-icoontje voor de tekst ‘Onlangs toegevoegde boeken’ / ‘Recently added books’
  • Kies ‘Snelkoppeling kopiëren’ / ‘Copy Shortcut’
  • Ga naar je eigen pagina op de ning-website en klik in de linkerkolom, onder RSS, op de knop ‘bewerken’.        
  • Plak in het tekstvak ‘URL’ het adres van de RSS-feed, en klik op ‘opslaan’.
  • Vervolgens verschijnen in de linkerkolom de boeken die je het meest recent hebt toegevoegd aan je LibraryThing-bibliotheek.

Voeg je nooit meer wat toe, dan is dit natuurlijk wel wat saai;). Heb je al je blog toegevoegd aan NING dan moet je een extra RSS via de optie "toepassingen toevoegen" aanmaken.  

Een link naar LibraryThing vanaf je blog
Als je gebruikt maakt van je Leidse weblog (b2evolution) kun je een link naar je LibraryThing-profiel toevoegen door de volgende stappen te volgen: 

  • Log in op je weblog
  • Klik op Dashboard > Blog Settings > Widgets
  • Klik onder “Sidebar” op “Add Widget” en kies vervolgens “Free HTML”.
  • Geef het tekstvak eerst een titel en plak hierna de volgende code in het tekstvak (onder “Block Content”):

    <a href="http://www.librarything.com/profile/[username]"><img src="http://www.librarything.com/pics/librarything1.png" /></a>

    N.B. de tekst [username] moet vervangen worden door jouw eigen LibraryThing-gebruikersnaam.

  • Wanneer je hierna op “Update” klikt verschijnt in de rechterkolom een link naar jouw LibraryThing-profiel. 
  • Als je gebruik maakt van een WordPressblog kun je een grafische verwijzing maken naar je boekencollectie in LibraryThing door dezelfde code plakken in een tekst-widget.

    • Open je blog en voeg tekst-widget aan je sidebar toe (Ontwerp, widgets);
    • Klik met je muis op ‘bewerken’ in de tekst-widget;
    • Plak de onderstaande code in het grote tekstveld (klik op onderstaande code om een Worddocument te openen):

      <a href="http://www.librarything.com/profile/[username]"><img src="http://www.librarything.com/pics/librarything1.png" /></a>

      N.B. vervang de tekst [username] door jouw eigen LibraryThing-gebruikersnaam.

    • geef de tekst-widget een naam (bijv. LibraryThing, of LT);
    • sluit de widget af door op ‘wijzigen’ te klikken;
    • klik op ‘Bewaar wijzigingen’ , en bekijk het resultaat.

    Is de afbeelding te breed of te small voor je sidebar dan kun je dat veranderen door in de code bij ‘width=150′ het getal aan te passen.

    Als je niet met WordPress (of LiveJournal) maar bijvoorbeeld met Blogger blogt, kun je LibraryThing een code laten aanmaken. Open hiervoor de volgende URL: http://www.librarything.com/widget. Je kunt je voorkeuren voor de presentatie aangeven en LibraryThing genereert een (java-script)code die je in een widget plaatst. Zie onder het menu ‘Extra’ bij de optie widget maken (deze link werkt alleen als je ingelogd bent). 

    Enkele artikelen over taggen:

Week 3: Blijf bij met RSS

Blijf bij met RSS

Waarom? Om tijd te besparen door niet constant zelf op zoek te hoeven gaan naar nieuws
.

RSS (Really Simple Syndication) is een hulpmiddel om een groot aantal websites en blogs te volgen. Je hoeft favoriete sites niet meer regelmatig af te struinen op nieuwe berichten, met RSS ben je automatisch up-to-date. RSS kan ook fungeren als een attenderingsdienst, die op basis van je zoekprofiel specifieke informatie toestuurt. En dat kan gaan van nieuwe bibliotheekaanwinsten tot op Marktplaats aangeboden items.

Een organisatie (bijv. een bibliotheek) kan met RSS haar gebruikers automatisch inlichten over nieuwe berichten en diensten.

RSS werkt met feeds en met readers. RSS-feeds zijn de nieuwskanalen van websites waarop je je kunt abonneren. De RSS-reader is het medium dat nieuwe berichten aan je doorgeeft zo gauw ze verschijnen. Het laatste nieuws van favoriete websites krijg je met gehyperlinkte kopjes in één overzicht gepresenteerd.

RSS-symbooltjes

Er zijn verschillende RSS-symbooltjes. Sommige websites bieden een RSS-dienst maar gebruiken geen symbooltje. Er zijn ook websites die (nog) geen gebruik maken van RSS.

In de instructies hieronder is gekozen voor Google Reader omdat het een gebruiksvriendelijke RSS-reader is. Maar het staat je vrij om een andere te kiezen, er zijn er veel: o.a. Netvibes, Bloglines (zie lijst met feedreaders).

opdrachtDe opdracht van deze week is: gebruik een RSS-reader om je op enkele RSS-feeds te abonneren. Schrijf iets over RSS (misschien zie je nieuwe toepassingsmogelijkheden?) op je blog.

Starten met Google Reader
– Ga naar de homepage van Google en klik midden boven op het driehoekje naast "more"
– In het lijstje dat nu verschijnt staat de Reader
– vul je Gmail inlog gegevens in en klik op "aanmelden"
– je hebt nu een RSS reader ingesteld
– je kunt via de knop Instellingen, rechtsboven, de taal op Nederlands zetten als dat nodig is

Er zijn twee manieren waarop feeds toegevoegd kunnen worden aan de feedreader.

Abonneren op een feed met het RSS-symbooltje
De blog van 7Dingen heeft een RSS-symbooltje, gebruik het om je te abonneren:
– Ga met de muisaanwijzer naar het oranje RSS-symbooltje;
– klik met de rechtermuisknop en selecteer ‘Snelkoppeling kopiëren’;
– ga naar Google Reader;
– kies ‘Een abonnement toevoegen’ (linksboven) en plak het gekopieerde adres in het tekstveld (klik in het tekstveld, rechtermuisknop, plakken);
– klik op ‘Toevoegen’ (let op! Een enter werkt niet).
In de linkerkolom is onder het kopje ‘Abonnementen’ je eerste feed toegevoegd. Herhaal bovenstaande stappen en voeg bijvoorbeeld de feed van Het Leidsch Dagblad toe.

Abonneren op een feed vanuit Google Reader
– Kies ‘Een abonnement toevoegen’ en typ in het tekstveld een zoekterm, bv CNN en klik op "enter"
– Er verschijnt nu een hele rij sites waarop je je kunt abonneren
– kies een interessante site uit en
– klik op ‘Abonneren’.
De feed van CNN is nu ook toegevoegd onder ‘Abonnementen’. Doe hetzelfde met enkele onderwerpen of instellingen naar keuze.

Profielattendering
Ook de aanwinstenlijst van de universiteitsbibliotheek van de UvA heeft een RSS-feed:
– Klik vanaf de homepage van de UBA op ‘Nieuw in de collectie’, vervolgens ‘Laatste collectieaanwinsten;
– kies een onderwerp waarover je op de hoogte wilt blijven, bijv. Documentaire informatie. Je kunt ook kiezen voor de aanwinsten van een bibliotheeklocatie. Er verschijnt een lijst met recente aanwinsten die aan je criterium voldoen;
– scroll naar beneden tot het RSS-symbooltje zichtbaar is, kopieer het adres en voeg de feed toe in Google Reader.

Binnenkort zullen de aanwinstenlijsten van de bibliotheken van de Universiteit Leiden ook voorzien worden van een RSS-feed. Daar wordt momenteel hard aan gewerkt.

Op vergelijkbare wijze is het mogelijk je te abonneren op advertenties op Marktplaats. Het RSS-symbooltje is helemaal onderaan de pagina met je zoekresultaat te vinden.

Werken met Google Reader
Wanneer je in de linkerkolom op een feed klikt, verschijnt rechts een overzicht van de laatste berichten. Standaard laat Google Reader een kop en samenvatting van een bericht zien. Door op de titel van de Blog te klikken kun je het hele bericht openen binnen Google Reader, klik je in dit scherm op de titel van het blog dan wordt het bericht getoond op de originele webpagina.
Onderaan het bericht vind je een aantal knoppen. Met het vinkje markeer je een bericht als ongelezen, het envelopje biedt de mogelijkheid het bericht te mailen en met het sterretje markeer je het item als belangrijk. JE kunt altijd al je belangrijke items openen via het sterretje. Je kunt ook trefwoorden (tags) toevoegen aan items, op die manier bewaar je belangrijke items over één onderwerp handig bij elkaar.

Als je een heleboel abonnementen hebt dan is het handig om ze in mapjes te bewaren. Dat kan je doen door helemaal onderaan in het linkerframe de optie ‘Abonnementen beheren’ aan te klikken. Bij iedere feed zie je nu een optie ‘Toevoegen aan map’. Als je hierop klikt dan kan je een nieuwe map aanmaken. Je kunt via ‘Abonnementen beheren’ ook abonnementen opzeggen.
Meer mogelijkheden van Google Reader worden beschreven op de hulppagina’s van de reader.

Abonneer je op nog een paar feeds die je leuk of interessant vindt. Suggesties:
De blogs van de andere deelnemers
WOW, Wouter over het Web
Frankwatching
Biblioblogs: een overzicht van Nederlandse bibliotheek weblogs
Koninklijke Bibliotheek
Spinneweb, blog over sociale media van de Volkskrant

Gebruik Google Blog Search om te zoeken naar blogpostings over een specifiek onderwerp (en abonneer je op het zoekresultaat) of gebruik daar Technorati voor.

EXTRA

Nu je een Gmailaccount hebt kan je gebruik maken van iGoogle. Dat is een soort startpagina, waarop je naast de bekende Google zoekbalk een aantal handige kleine programmaatjes (widgets) kunt plaatsen. Aan de rechterkant van de pagina is de link "items toevoegen" te zien. Als je daarop klikt krijg je een aantal widgets die zien die je op je iGoogle startpagina kunt plaatsen (bijvoorbeeld: de buienradar, van Dale woordenboek, datum en tijd en de NS-reisplanner). Op de Nederlandstalige versie van iGoogle worden widgets "gadgets" genoemd. Toevoegen gaat heel eenvoudig via "Nu Toevoegen". RSS-feeds toevoegen gaat via "Feed of gadget toevoegen" in het menu aan de linkerkant. Ook deze cursusweblog kan je op deze manier op je startpagina plaatsen. Het is handig om zowel je Gmail als de Reader op je iGoogle-pagina te plaatsen. Dan heb je altijd al je nieuws in één oogopslag op je scherm.

Week 2: Word auteur: maak een blog

Maak een blog

Waarom? Je hebt een eigen blog (weblog) nodig om de ervaringen en ontdekkingen te ‘posten’ die je de komende weken opdoet.

Een blog is een webpagina die bestaat uit (korte) berichten die regelmatig – soms meerdere keren per dag – toegevoegd worden. De auteur van een blog, de blogger, biedt bezoekers informatie in logboekvorm. Op de voorpagina staan de recentste bijdragen. Een blog bestaat vaak uit tekst, maar foto’s, video of audio zijn ook mogelijk. Bezoekers van blogs zijn geïnteresseerd in het persoonlijke of juist gespecialiseerde karakter ervan. Veelal kunnen zij ook reacties plaatsen op berichten.

Er zijn veel aanbieders van gratis online blog-toepassingen. De bekendste zijn WordPress, Blogger, LiveJournal en Vox. In deze cursus kan je kiezen waar je een weblog gaat maken. We raden je aan om gebruik te maken van de weblogs van de Universiteit Leiden (optie 1). Je kunt dan niet onder een schuilnaam aan de slag. Wil je liever anoniem meedoen, maak dan gebruik van een van de andere aanbieders. We leggen ook uit hoe WordPress werkt (optie 2). Maak je liever gebruik van een andere blog-toepassing, doe dat dan vooral.

——————————-
opdrachtDe opdracht van week 2:

Start je eigen blog; je bepaalt het uiterlijk, schrijft een bericht, en je mailt het adres van je blog naar de redactie van 7Dingen (7Dingen@gmail.com). —————————————————————————————————–

Optie 1: Een blog maken bij de Universiteit Leiden


Studenten en medewerkers van de Universiteit Leiden hebben allemaal al de beschikking over een blog van de Universiteit. Veel mensen zijn zich daar niet van bewust. We leggen in deze post uit hoe je gebruik kunt maken van de blog van de Universiteit Leiden. Na inloggen hoef je alleen nog maar een blogtitel te bedenken, een keuze te maken uit een skins (lay-out), en je blog is klaar.

  • open de website van de Leidse weblogs en klik op inloggen
  • log in met je ULCN-account
  • rechts boven in het scherm staat Admin; klik daar op. Je komt nu in de achterkant van de blogs, het dashboard.
  • links boven in het scherm zie je nu je achternaam en je voorletters staan: dat is jouw blog
  • klik op jouw blog; je komt nu in een scherm waarin je jouw blog kunt gaan maken

Leidse blog inrichten
Je kunt je blog helemaal op maat maken. Daarvoor ga je in het Dashboard naar de optie Blog settings. (je kunt ook gebruik maken de besturing via de grijze balk met links b2evolution).
Het eerste tabblad dat verschijnt geeft je de mogelijkheid om je blog een titel en een ondertitel (tagline) te geven. Klik op Save als je tevreden bent; je kunt dit altijd weer veranderen. Geef je blog een naam!
Het tweede tabblad Features is standaard ingesteld. Maak hier de keuze of je wilt dat jouw blogteksten worden opgenomen in een overzicht van andere blogs van studenten en medewerkers van de Leidse Universiteit. Als je dat graag wilt dan kruis je het knopje bij "list of public blogs" aan.
Het uiterlijk van je blog is in te stellen onder het tabblad Skin. Je kunt hier een groot aantal lay-outs proberen. De laatste lay-out die je kiest wordt automatisch bewaard als zijnde jouw nieuwe blog-uiterlijk. Je kunt dit altijd weer veranderen.

Leidse blog schrijven
De blog is nu schrijfklaar. Ga naar Post/Comments en klik op ‘New post’. Zorg ervoor dat het tabblad van het invulscherm waar je nu terecht komt op Simple staat. Geef je bericht een titel en schrijf je bijdrage. Je mag over alles schrijven; je werk, je hobby, je ervaringen in deze cursus, je ziet maar. Je blog is openbaar toegankelijk, en je bijdragen zijn te vinden via Google.
Als je je post nog niet wilt publiceren, kies dan in de sidebar rechts onder het kopje Visibility/Sharing voor de optie Draft of Private. Als je klaar bent kan je kijken of je tevreden bent via Preview en als alles oke is kan je op Save klikken. Je bericht (in blogtaal noemen we dit post) wordt nu gepubliceerd. Je kunt het zien door rechtsboven in je scherm op Blog te klikken.

Zolang je ingelogd bent, kun je altijd de knop ‘Admin’ gebruiken om terug te keren naar het menu. Zie je deze niet, dan moet je opnieuw inloggen.

Het is handig om het adres van je blog op te slaan in je Favorieten/Bookmarks.

Registreer je Leidse blog
Mail het adres van je blog aan 7Dingen@gmail.com. Je gebruikt hiervoor natuurlijk Gmail; dat gebruikt 7Dingen ook om met jou te communiceren. Hou je Gmail dus in de gaten!

Leidse blog Help!
Er is ontzettend veel mogelijk met een blog van de universiteit. Je hebt nu je eerste stappen gezet en je hoeft echt nog niet alles te weten. In het vervolg van 7Dingen zul je meer ontdekken en je meer vertrouwd gaan voelen met het bloggen.
Wil je alvast iets meer ontdekken, kijk dan bij het vrijblijvende gedeelte Extra!.
Kom je er niet uit en weten je collega’s het ook niet, probeer dan antwoord te vinden bij de hulp die aangeboden op weblog.leidenuniv.nl.

Leidse blog Extra!

Plaatjes op je Leidse blog
Something to blogZoek bijvoorbeeld een plaatje of foto op internet, maar hou hierbij rekening met auteursrecht. Plaatjes zonder auteursrecht zijn te vinden op Flickrcc (Flickr plaatjes met een Creative Commons licentie). Rechts-klik op een door jou gewenst plaatje met je muis, kies voor ‘Afbeelding opslaan als’, geef het bestandje een naam en onthoud de lokatie. Of gebruik een afbeelding die je al hebt opgeslagen op je pc.

Je moet nu het plaatje uploaden bij je blog. Klik daarvoor in je Dashboard op Files en vervolgens op het tabblad Upload. Via bladeren kan je het plaatje opjouw computer terugvinden; selecteer het en klik op Upload to server now. Je ziet vervolgens dat het plaatje is toegevoegd. Nu moet je het een goede naam geven; dat doe je door helemaal rechts in je scherm naar Actions te gaan, en daar de meest linker icoon aan te klikken: edit properties. Geef je plaatje een herkenbare naam in het veld: en klik op Update.

Voeg een plaatje toe aan een nieuw bericht door te klikkenk op Files (onderaan je bericht). Je ziet nu een overzicht van alle plaatjes (of andere bestanden) die je geupload hebt. Vink het gewenste plaatje aan en klik op "Make IMG tags" Het plaatje staat nu in je post.

Voeg een plaatje toe aan een reeds bestaand bericht door in het Dashboard te kiezen voor posts/comments, vervolgens in het overzicht van Recently edited bij het bericht op de knop Edit te klikken en dan helemaal onderaan voor files te kiezen. Vink het gewenste plaatje aan en klik op "Make IMG tags" Het plaatje staat nu in je post.

Bling your Leidse blog!
Je hebt op je blog altijd één of meer sidebars. Deze sidebars zijn te personaliseren met ‘widgets’. Widgets zijn elementjes met een bepaalde eigenschap die je naar wens kunt toevoegen aan je sidebars. In Leiden is de het aantal mogelijkheden beperkt, maar geoefende bloggers kunnen ook zelf widgets toevoegen.

De widgets vind je onder Blog settings en dan het tabblad Widgets. Je ziet hier een aantal standaard widgets waar je gebruik van kunt maken. Je kunt ook een widget meer naar boven halen, of juist laten zakken op je blog. Probeer dit uit en bekijk het resultaat op je blog.

Hoe vaak wordt mijn blog gelezen?

Via Admin zie je een overzicht van je postings. Bij iedere posting staat hoe vaak deze is aangeklikt. Of het bericht ook daadwerkelijk gelézen is weet je natuurlijk nooit.

Leidse blog TIP:

Commentaar op je blogs komt binnen via je umail. Als je dat niet vaak gebruikt is het handig om voor deze cursus je umail te forwarden naar je gmail-adres. Je logt in op umail op: http://umail.leidenuniv.nl.


Optie 2: Een blog maken met WordPress
  • open de website van WordPress en klik ‘Nu intekenen!’ om je aan te melden
  • de gebruikersnaam die je opgeeft wordt ook je schrijversnaam en zal voor iedereen zichtbaar zijn. Bedenk dus een alias/nickname als je liever anoniem wilt schrijven
  • bedenk een wachtwoord
  • vul je Gmail-adres in
  • zet een vinkje bij de voorwaarden en klik op ‘volgende’
  • in dit scherm wordt je gebruikersnaam als suggestie gegeven voor het blogadres (url). Verander het als je dat nodig vindt
  • geef je blog een (voorlopige) titel
  • bij ‘Privacy’ kun je aangeven of de blog via zoekmachines gevonden mag worden
  • bevestig je invoer met ‘Schrijf je in’
  • je moet nu een e-mail van WordPress bevestigen om je blog te activeren
  • ga naar je Gmail en klik in het door WordPress gestuurde bericht op de link om je blog te activeren, een nieuw scherm opent zich met daarin je inloggegevens (deze krijg je ook per mail)
  • kies voor login, je bevindt je nu in de ‘achterkant’ (Dashboard) van je blog.

WordPress uiterlijk kiezen
Kies in de sidebar ‘ Appearance’ om het uiterlijk van je blog bepalen. Probeer een paar thema’s uit. Kies voor een thema met 2 of meer kolommen, klik op ‘Activate’ om je keuze te bevestigen.

WordPress schrijven
De blog is nu schrijfklaar. Ga naar je ‘Controlepaneel/Dashboard’ en klik op ‘Nieuw bericht’, dit staat boven de naam van je blog. Schrijf een bericht, bijvoorbeeld over 7Dingen, hoe de cursus tot nu toe verloopt, over een nieuwsbericht, een gebeurtenis. Enfin, je ziet maar.
Klik ‘Bewaar’ als je het bericht wilt opslaan en er later verder aan wilt werken. Als je WordPress verlaat kun je later via de knop “Beheren” van het Daskboard het bericht altijd weer oproepen. Het bericht wordt pas openbaar nadat jij gekozen hebt voor ‘Publiceer’. Klik ‘Visit site’ om je bericht te bekijken.
Zolang je ingelogd bent, kun je altijd de knop ‘Controlepaneel/Dashboard’ gebruiken om terug te keren naar het menu. Zie je deze niet, dan moet je opnieuw inloggen. Het inlogadres van je blog is http://[je gebruikersnaam].wordpress.com/login.

Het is handig om dit adres op te slaan in je Favorieten/Bookmarks.

Registreer je Blog
Mail het adres van je blog aan 7Dingen@gmail.com, gebruik hiervoor je Gmail, dat gebruiken wij ook om met jou te communiceren. Hou je Gmail dus in de gaten!

WordPress help!
Er is ontzettend veel mogelijk met een blog van WordPress. Je hebt nu je eerste stappen gezet en je hoeft echt nog niet alles te weten. In het vervolg van 7Dingen zul je meer ontdekken en je meer vertrouwd gaan voelen met het bloggen.
Wil je alvast iets meer ontdekken, kijk dan bij het vrijblijvende gedeelte Extra!, je vindt het onder de link ‘Read more’.
Kom je er niet uit en weten je collega’s het ook niet, probeer dan antwoord te vinden bij het WordPress helpprogramma: 24/7 (linksonderaan de pagina).

Extra!

Plaatjes op je WordPress blog
Something to blog

Zoek bijvoorbeeld een plaatje of foto op internet, maar hou hierbij rekening met auteursrecht. Plaatjes zonder auteursrecht zijn te vinden op Flickrcc (Flickr plaatjes met een Creative Commons licentie). Rechts-klik op een door jou gewenst plaatje met je muis, kies voor ‘Afbeelding opslaan als’, geef het bestandje een naam en onthoud de lokatie. Of gebruik een afbeelding die je al hebt opgeslagen op je pc.

Open een nieuw bericht. Klik links onder het titelveld bij ‘Media’ op het icoontje ‘Library’ als je een in je blog opgeslagen plaatje wilt opzoeken en ‘Add new’ als je een nieuw plaatje gaat toevoegen. Voeg zo nodig extra informatie toe en klik op ‘Bewaar alle wijzigingen’. Je keert hiermee terug in de Media van je blog. Daar vink je je geselecteerde foto aan en je klikt tenslotte op “Toepassen”.

WordPress Bling your blog!
Doordat je gekozen hebt voor een thema met kolommen, heb je op je blog altijd één of meer zijbalken/sidebars. Deze sidebars zijn te personaliseren met ‘widgets’. Widgets zijn elementjes- van Dale vertaalt het letterlijk als ‘dingetjes’- met een bepaalde eigenschap die je naar wens kunt toevoegen aan je sidebars. Ze bieden de mogelijkheid om allerlei extra’s aan je blog toe te voegen. Denk hierbij aan een kalender, links naar websites, foto’s, RSS-feeds of video’s.

De widgets vind je onder ‘Appearance, widgets’. Selecteer links, onder ‘Current sidebars’ – wanneer je twee sidebars hebt – aan welke sidebar je een widget wilt toevoegen en klik op ‘tonen’. Voeg bijvoorbeeld de widget Text (om een stukje tekst op je sidebar te zetten), ‘Kalender’ of ‘Blog statistieken’ (om te zien hoe vaak je blog wordt bekeken) toe. Dit doe je door op ‘toevoegen’ te klikken. Klik daarna eerst op ‘Bewaar wijzigingen’! Je kunt een widget instellen (bv. tekst invoegen) door in de toegevoegde widget op ‘bewerken’ te klikken. Vergeet ook na het sluiten niet op ‘Bewaar wijzigingen’ te klikken. Bekijk het resultaat op je blog.

Week 1: Neem een Gmail account en meld je aan voor de cursus

  

Inleiding

Dit is het eerste onderdeel van een cursus voor bibliotheek-medewerkers van de Universiteit Leiden. De cursus start op 2 maart 2009.

De komende weken ga je kennismaken met een aantal toepassingen op internet die vaak Web2.0 toepassingen worden genoemd. Het kenmerkende van deze toepassingen is dat ze het mogelijk maken om zelf te publiceren op het internet én om te reageren op publicaties van anderen. De komende weken ben je zelf actief aan de slag met deze toepassingen. Iedere week voegen we een nieuw cursusonderdeel toe, vanaf dat moment is ook het linkje in het weekprogramma te gebruiken. Deze week starten we met de voorbereidingen: het openen van een extra mailadres en het aanmelden om de cursus te kunnen volgen.  

Open een Gmail-account

Met een Gmail account heb je snel toegang tot allerlei interessante online toepassingen van Google. Gmail is gratis, Gmail biedt veel opslagruimte en laat zich bliksemsnel doorzoeken. Bovendien werkt het op elke pc en op elke telefoon met dataverbinding.

Gmail logoVeel van de online toepassingen die je de aankomende weken gaat ontdekken en gebruiken vereisen registratie. Daarnaast ga je met een aantal producten van Google experimenteren. Een Gmail-acount is tegelijkertijd een Google-account waarmee je kunt inloggen bij andere diensten van Google. Je kunt 7Dingen volgen met een al eerder gemaakt Gmail-account, maar je kunt natuurlijk ook een nieuw (anoniem) mailadres aanmaken.

Voordelen

Gmail staat vooral bekend om de grootte van de mailbox. Op dit moment heeft iedere Gmail-gebruiker maar liefst 7271 mb tot zijn beschikking! Het biedt de mogelijkheid om met 50 andere Gmail-gebruikers te chatten en je kunt berichten voorzien van een label of tag (deze onderwerpen worden behandeld in de komende weken). E-mail over hetzelfde onderwerp wordt geclusterd en je kunt op een snelle en handige manier zoeken naar ontvangen of verstuurde berichten. Google geeft tenslotte zelf hoog op van het goed werkende spamfilter.

Privacy
Hierboven is veel positiefs gemeld over Gmail. Er is echter ook discussie rond Gmail (Google) en haar privacybeleid. Google scant mails om er passende advertenties bij te zetten. Als je wilt kun je het mailadres/account na het volgen van 7Dingen weer opheffen. 

opdrachtOpdracht 1

De eerste opdracht van 7Dingen is het aanmaken van een Gmail-account en je aan te melden voor de cursus. 

  • Stappen
    Ga naar https://gmail.google.com/
  • Is de site in het Engels en je wilt graag Nederlands?
    o Ga naar http://www.google.nl/
    o Kies voor ”meer…” vervolgens op ”nog veel meer..”
    o Klik op Gmail
  • Klik op ‘aanmelden voor Gmail’ (rechtsonderin).
  • Vul je echte of een verzonnen naam in. Let op, deze naam is zichtbaar als afzender en chatnaam.
  • Kies je gebruikersnaam. Deze naam wordt je e-mailadres en het kan ook een alias/schuilnaam zijn.
  • Controleer voor je verder gaat de beschikbaarheid van de gekozen gebruikersnaam.
  • Vul de rest van de gegevens in, lees de uitleg wanneer je iets niet begrijpt.
  • Klik op ”Ik ga akkoord. Maak mijn account.’
  • Bevestig de gegevensinvoer.
  • Klik op ‘Ik wil nu graag mijn account bekijken’
  • Je bent klaar om Gmail te gebruiken, je eerste mail ontvang je automatisch van het Gmail-team van Google.
  • Noteer je inloggegevens

Gmail & Privacy
Bij het gebruiken van Gmail kan het je ineens overkomen dat je advertenties gepresenteerd krijgt die qua strekking overeenkomen met je mailconversaties. De zgn. targeted text ads. Hoe is dat mogelijk? Google scant de teksten van je Gmail-berichten. Schendt Google daarmee je privacy? Google zelf ontkent privacyschending.
Bekijk bijvoorbeeld VPRO’s Tegenlicht-aflevering Google achter de schermen’ waar ingegaan wordt op het mogelijke gevaar van Google als informatiehoeder.

Aanmelden voor de cursus

Om deel te kunnen nemen aan de cursus moet je je aanmelden. Nu je een gmail-adres hebt is dat mogelijk. Ga naar: http://7dingen.ning.com/ en klik in de rechter bovenhoek op Meld je aan. Volg de aanwijzingen op het scherm en schrijf je inloggegevens op. Sla deze site op bij je favorieten/bookmarks.

Je bent nu lid van de Community 7Dingen. Hier vindt alles omtrent de cursus plaats. Je ziet wie er mee doen, je kunt de blogs van andere deelnemers lezen, vragen stellen aan de coaches, discussieren en elke week je nieuwe opdracht ophalen. Kortom: This is the place to be de komende weken. Als je wilt kan je op je persoonlijke pagina iets meer over jezelf vertellen. Je kunt ook een foto van jezelf toevoegen. Als je jezelf afmeldt dan zal je bij een volgende bezoek aan de Community 7Dingen opnieuw moeten aanmelden. In het inlogscherm staat links bovenaan een klein linkje naar "meld je aan als je al lid bent".  Als je gebruik maakt van een persoonlijke computer (in de bibliotheek of thuis) dan hoef je je niet af te melden.